تینو – یکتا فراهانی: علم فقط در کتاب ها و دانشگاه ها جریان ندارد. در هر نفس زندگی ما حضور دارد. در درمان ها، ارتباطات، سفر، غذا، امنیت و حتی رویاهایی که برای دهه های آینده می سازیم. روز جهانی علم دعوتی است برای درک مجدد این نیروی تغییر.
این روز در سال 2001 توسط یونسکو تصویب شد. انتخاب 10 نوامبر به عنوان یک نقطه ثابت برای یادآوری تعهد جهانی به علم، صلح و توسعه است و ریشه در کنفرانس علمی جهانی 1999 در بوداپست دارد.
هدف اصلی افزایش آگاهی عمومی در مورد نقش علم در زندگی روزمره، تشویق همکاری بین المللی و پیوند بین علم و جامعه است.
اعتماد، تحول و فردا
روز جهانی علم برای صلح و توسعه امسال با شعار الهام بخش “اعتماد، تحول و فردا: علمی که برای سال 2050 به آن نیاز داریم” جشن گرفته می شود. شعاری که فقط کلمات زیبا نیست، بلکه نقشه راهی عمیق برای جهانی در حال تغییر است.
در دنیایی که سرعت فناوری شتاب گرفته است، تغییرات آب و هوایی ادامه دارد، هوش مصنوعی مرزهای تخیل را جابجا کرده است و تصمیمگیریها به طور فزایندهای پیچیده میشوند، اعتماد به علم بیش از هر زمان دیگری مهم است. این روز یادآور قدرت تحقیق، نوآوری و نگاه علمی است. یادآوری اینکه آینده تنها با فناوری ساخته نمی شود، بلکه با اعتماد عمومی، مشارکت اجتماعی و تلاش مشترک دانشمندان، معلمان، سیاست گذاران و حتی شهروندان عادی ساخته می شود.
علم؛ یک بارقه امید

دایره ای که همه می توانند در آن نقش ایفا کنند. از یک دانشجوی کنجکاو تا یک محقق با تجربه، از یک خبرنگار تا یک سیاست گذار. این روز به ما یادآوری می کند که علم یک سلاح نیست. این یک امید است.
بیشتر بخوانید:
پاسخ به یک سوال عجیب آیا دنیای ما می تواند شبیه سازی کامپیوتری باشد؟
راز انبساط جهان شاید همه چیز از هندسه شروع شد
نقطه مرجع آینده
گسترش فناوریهای جدید – از هوش مصنوعی گرفته تا بیوتکنولوژی – دنیایی را شکل خواهد داد که بهطور چشمگیری با امروز متفاوت خواهد بود. اما علم تنها با ابزارهای پیشرفته تعریف نمی شود. اعتماد اجتماعی، آموزش عمومی و آگاهی جمعی سه رکن اصلی آن است.
یونسکو با تاکید بر موضوع سال 2025 نشان می دهد که برای دستیابی به آینده ای پایدار، دانش و اعتماد عمومی باید دوباره به هم گره بخورد.
«اعتماد» محور شعار امسال است
در عصری که اطلاعات نادرست، شایعات علمی و داده های نادرست آزادانه در فضای مجازی دست به دست می شود، اعتماد به علم به یک چالش جهانی تبدیل شده است.
بازسازی این اعتماد تنها با گفتگو، آموزش صحیح و حضور پررنگ علم در زندگی روزمره امکان پذیر است. روز جهانی علم 2025 دقیقاً همین پیام را دارد: “بدون اعتماد، هیچ آینده ای ساخته نمی شود.”
تکامل علمی؛ از آزمایشگاه گرفته تا خیابان
جهان امروز به سمت تحولی می رود که جایگاه علم تنها در محیط های تخصصی نیست. سنجش از دور، انرژی پاک، روباتیک، پزشکی شخصی، ابرکامپیوترها و اکتشافات فضایی تنها بخشی از موج تحول جهانی هستند.
کشورها با برگزاری نمایشگاه ها، کنفرانس ها، آزمایش های عمومی و جشنواره های علمی سعی می کنند علم را از حصار دانشگاه ها خارج کرده و در اختیار مردم قرار دهند.

مشارکتی که آینده را تغییر می دهد
علم دیگر تنها متعلق به دانشمندان نیست. پروژه های علمی شهروندی، آموزش STEM، پلتفرم های مشارکتی، مشاهدات مردمی آب و هوا و برنامه های زیست محیطی نشان می دهد که مردم می توانند بخشی فعال در تولید علم باشند. این مشارکت اعتماد عمومی را تقویت می کند و توسعه علمی را تسریع می کند.