بیشترین مسمومیت منجر به فوت در کشور چیست؟ | ۵ شهر در صدر مسمومیت‌های ناشی از الکل و دارو

به گزارش تینو به نقل از دفتر نظارت بر فرآورده های بهداشتی سازمان غذا و دارو هفته پیشگیری از سموم در بسیاری از کشورهای جهان در هفته سوم اسفند (19 تا 26 اسفند) و دقیقاً یک هفته قبل از هفته پاکیزگی عمومی (به استقبال بهار) برگزار می شود. در ایران سابقه برگزاری این مراسم بیش از یک دهه است. از سال 85 هفته اول آبان (اول تا هفتم آبان ماه) به عنوان هفته «پیشگیری از مسمومیت» نامگذاری شده است. شعار امسال این هفته «ایمن‌تر کردن زندگی با پیشگیری آگاهانه از مسمومیت‌ها» است که هدف آن افزایش آگاهی عمومی و تقویت اقدامات پیشگیرانه در برابر مسمومیت‌ها است.

ستاد مرکزی اطلاع رسانی داروها و سموم به عنوان بخشی از دفتر نظارت و نظارت بر تجویز و مصرف فرآورده های بهداشتی هر ساله آمار مسمومیت ها را از منابع مختلف جمع آوری و ارائه می کند. از جمله آمار مسمومیت های مراجعه کننده به مراکز درمانی کشور که توسط ادارات غذا و داروی کشور جمع آوری می شود و همچنین آمار مرگ و میر ناشی از مسمومیت ها توسط سازمان پزشکی قانونی کشور ارائه می شود.

سال 1403

در سال 1403 تعداد کل مسمومیت ها 276138 نفر است که شامل 5/38 درصد مسمومیت های دارویی، 22 درصد مسمومیت با مواد اعتیاد آور، 7/20 درصد مسمومیت با مواد شیمیایی، 2/16 درصد مسمومیت با گزش حیوانات سمی و 79 درصد مسمومیت با مواد غذایی، 79 درصد مسمومیت با مواد غذایی است. قارچ ها و گیاهان سمی

6 ماهه اول امسال

در شش ماهه اول سال 1404 تعداد کل مسمومیت ها 128 هزار و 559 نفر است که شامل 1/34 درصد مسمومیت های دارویی، 9/21 درصد مسمومیت با مواد اعتیاد آور، 2/21 درصد مسمومیت با گزش حیوان سمی، 19.7 درصد مسمومیت با مواد غذایی، 1/1 درصد مسمومیت با مواد غذایی و 1/1 درصد مسمومیت های شیمیایی با 21 درصد مسمومیت با مواد اعتیادآور است. مسمومیت با قارچ ها و گیاهان سمی

بیشتر مسمومیت ها منجر به مرگ می شود

بر اساس آمار سازمان پزشکی قانونی کشور در سال 1403 تعداد 10 هزار و 922 نفر و در پنج ماهه اول سال 1404، 4 هزار و 232 نفر بر اثر انواع مسمومیت جان خود را از دست دادند.

بیشترین مسمومیت هایی که در سال های اخیر منجر به مرگ شده، مسمومیت های ناشی از مواد مخدر بوده است. به این ترتیب در سال 1403، 42.5 درصد و در پنج ماهه اول سال 1404، 48.4 درصد از مرگ و میرها بر اثر مسمومیت دارویی رخ داده است.

بیشترین تعداد مسمومیت های دارویی که در سال 1403 به بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور مراجعه کرده اند، بنزودیازپین ها 33.4 درصد، مسکن های غیر مخدر با 16.9 درصد، داروهای ضد افسردگی 9 درصد، داروهای ضد روان پریشی 4.6 درصد، دیگوکسین و داروهای قلبی 3.5 درصد، آمفتامین ها و داروهای محرک CNS و 3.3 درصد بوده اند. 2.6 درصد است. مسمومیت با داروهای ضد بارداری 1.3% و تاج 0.5% کمتر است. 25 درصد مسمومیت ها با داروهای دیگر است.

در سال 1403 نیز بیشترین مسمومیت دارویی به ترتیب در تهران، اهواز، مشهد، کرج و لرستان است. گزارش شده است.

مسمومیت های ناشی از مواد مخدر، محرک ها و اعتیاد

بر اساس اعلام سازمان پزشکی قانونی کشور در سال 1403، 21.3 درصد و در پنج ماهه اول سال 1404، 21.4 درصد مرگ و میرها بر اثر مصرف مواد مخدر و عوارض ناشی از سوءمصرف و اعتیاد به مواد مخدر و محرک رخ داده است.

بر اساس آمار دریافتی از بیمارستان های مرجع مسمومیت های کشور، مشاهده می شود که در سال 1403 و 6 ماهه اول سال 1404، 22 درصد از مسمومیت های بیمارستان های سراسر کشور با مواد مخدر، محرک ها و داروهای اعتیادآور مسموم شده اند. عمده مسمومیت با مواد مخدر و محرک های مراجعه کننده به بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور در سال 1403 با اختلاف زیاد مسمومیت با متادون 9/46 درصد، ترامادول 8/15 درصد و تریاک 4/15 درصد مشاهده شد و پس از آن مسمومیت با مورفین 5/5 درصد و با هروئین 5/4 درصد و شیشه 5/5 درصد است. سایر ترکیبات در دسته های بعدی واقع شده اند

در سال 1403 م بیشترین میزان مسمومیت با مواد مخدر، محرک و اعتیادآور به ترتیب در شهرهای تهران، مشهد، اهواز، کرمان و بیرجند است. گزارش شده است.

مسمومیت ناشی از سموم

رتبه بعدی مرگ و میر ناشی از مسمومیت در سال 1403، 24 درصد و در پنج ماهه اول سال 1404، 18.6 درصد بوده است که ناشی از انواع سموم از قبیل قرص برنج، آفت کش ها، جونده کش ها، سیانور، گاز مونوکسید کربن و سایر سموم است.

در سال 1403 م بیشترین مسمومیت با سموم به ترتیب در شهرهای تهران، کرج، مشهد، اهواز و اردبیل است. گزارش شده است.

در سال 1403، قرص برنج به تنهایی 13.6 درصد از کل مرگ و میر ناشی از مسمومیت را تشکیل می داد. از سال 2016، تعداد مرگ و میر ناشی از این سم فسفید آلومینیوم یا قرص برنج در حال افزایش بوده است.

تعداد مسمومیت های ناشی از قرص برنج به بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور در سال 1402، 1.1 درصد و در سال 1403، 1 درصد و در شش ماهه اول سال 1404، 1.1 درصد از کل مسمومیت های مراجعه کننده به بیمارستان ها بوده است.

در سال 1403 م بیشترین میزان مسمومیت با قرص برنج به ترتیب در شهرهای تهران، مازندران، گیلان، اردبیل و کرج بوده است. گزارش شده است.

واضح است که حتی یک مورد مسمومیت با قرص برنج نباید مشاهده شود. چرا که توزیع و خرید و فروش این قرص در کشور ممنوع بوده و از سال 1384 واردات قرص برنج از سوی وزارت جهاد کشاورزی ممنوع اعلام شده و از سال 1392 قرص برنج از سوی ستاد مبارزه با کالا و ارز کالای ممنوعه، خرید و فروش و مصرف آن مشمول مجازات شده است.

فسفید آلومینیوم یا قرص برنج یک آفت کش بسیار قوی و کاربردی است که برای از بین بردن حشرات دانه ای استفاده می شود. در ایران استفاده از قرص برنج در کشاورزی به دلیل کارایی بالای این محصول در از بین بردن آفات، قیمت ارزان، سهولت استفاده، عدم باقی ماندن در محصول و در دسترس بودن، با استقبال زیاد کشاورزان مواجه شده است. اگر انسان قرص برنج را بخورد مسموم می شود و اگر زهر از بدنش خارج نشود می میرد. همچنین بوی قرص برنج ذخیره شده در کیسه های حبوبات و برنج به دلیل تصعید گاز خطرناک فسفین در محیط باعث مسمومیت و در پی آن مرگ می شود.

اگر گاز متصاعد شده از قرص یا پودر برنج به طور تصادفی استنشاق شد، سریعا فرد را به هوای آزاد منتقل کنید و سعی کنید بدن او را گرم نگه دارید و مطمئن شوید که به راحتی نفس می کشد، سپس فرد را به مراکز درمانی و اورژانس منتقل کنید. همچنین امدادگر هنگام ورود به محیط باید از ماسک و دستکش محافظ استفاده کند. اگر گرد و غبار یا پودر قرص برنج با لباس تماس پیدا کرد، سریعاً آنها را تعویض کنید. لباس های آلوده را نباید در مکان های بدون تهویه یا بسته و اماکن عمومی رها کرد. در صورت بلعیده شدن عمدی یا سهوی قرص برنج، فرد باید در اسرع وقت به مراکز درمانی و اورژانس منتقل شود.

مسمومیت با مونوکسید کربن در فصل سرما

فصل سرما یکی از فصول متداول مسمومیت با گاز مونوکسید کربن است که به قاتل خاموش معروف است و در سال 1403، 7.8 درصد و در پنج ماهه اول سال 1404، 6 درصد از کل تلفات ناشی از مسمومیت بوده است.

در سال 1403 م بیشترین مسمومیت با گاز مونوکسید کربن به ترتیب در شهرهای مشهد، اردبیل، تهران، تبریز و کرج بوده است. گزارش شده است.

مسمومیت با گاز مونوکسید کربن در کشور ما به دلیل استفاده از وسایل گرمایشی گازسوز مانند بخاری، آبگرمکن و پکیج بسیار شایع است. ضمن رعایت نکات بسیار ساده در آغاز فصل سرما، می توانیم خانواده و عزیزان خود را از این مسمومیت محافظت کنیم.

مسمومیت با الکل

امروزه مسمومیت های ناشی از مصرف خوراکی مشروبات الکلی مصنوعی و تقلبی بسیار رایج است.

بر اساس اعلام سازمان پزشکی قانونی کشور، در سال 1403، 6 درصد و در پنج ماهه اول سال 1404، 5 درصد مرگ و میرها بر اثر مسمومیت با الکل اتفاق افتاده است.

بر اساس آمار دریافتی از بیمارستان های مرجع مسمومیت های کشور، مشاهده می شود که در سال 1403، 10 درصد و در شش ماهه اول سال 1404، 8.5 درصد از مسمومیت های مراجعه کننده به بیمارستان های سراسر کشور با مشروبات الکلی مسموم شده اند.

در سال 1403 م بیشترین مسمومیت با الکل به ترتیب در شهرهای کرج، تهران، مشهد، مازندران و اهواز است. گزارش شده است.

مسمومیت ناشی از مواد شیمیایی

از آنجایی که نزدیک به 90 درصد مسمومیت ها با مواد شوینده در خانه ها اتفاق می افتد، ایمن سازی خانه ها در برابر عوامل مسمومیت بسیار مهم است. استفاده نادرست و ناآگاهانه از شوینده ها و پاک کننده های شیمیایی می تواند خطرات جبران ناپذیری برای سلامتی ایجاد کند.

بر اساس اطلاعات و آموزش همکاران، مسمومیت با مواد شوینده خانگی در سال 1403 کاهش یافته است و نزدیک به 8.5 درصد از کل مسمومیت های مواد شیمیایی را به خود اختصاص داده اند.

در سال 1403 م بیشترین مسمومیت با مواد شوینده به ترتیب در شهرهای مشهد، تهران، تبریز، یزد و اردبیل است. گزارش شده است.

استفاده از پاک کننده هایی مانند نمک جوهر، شوینده ها و لکه برها، لوله بازکن ها، لاک پاک کن ها، حشره کش ها و جونده کش ها، رقیق کننده ها، ضد یخ، بنزین و روغن خطرناک است و این مواد در صورت بلع و تماس با پوست و چشم یا تنفس بسیار سمی هستند. بنابراین هنگام استفاده از مواد شوینده و پاک کننده های شیمیایی، پنجره ها را برای گردش خوب هوا در محیط باز کنید. بسیاری از این ترکیبات بخارات سمی تولید می کنند که به غشاهای مخاطی دهان، بینی و ریه ها آسیب می رساند.

مسمومیت توسط حیوانات سمی

بر اساس آمار دریافتی از بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور در سال 1403، 16.2 درصد و در شش ماهه اول سال 1404، 21.2 درصد مسمومیت های ناشی از گزش حیوانات سمی بوده است.

در سال 1403 بیشترین مسمومیت با حیوانات سمی به ترتیب در شهرهای جیرفت، اراک، اهواز، آبادان و بم گزارش شده است. بیشترین آمار مسمومیت با حیوانات سمی مراجعه کننده به بیمارستان های مرجع مسمومیت کشور در سال 1403 با اختلاف زیاد، مسمومیت با عقرب گزیدگی با 62.3 درصد، پس از آن مسمومیت با گزش سگ با 15.3 درصد، مار با 9.8 درصد، زنبور عسل با 9.7 درصد، زنبور با 9.3 درصد مشاهده شد. حیوانات سمی با 0.7٪.

مسمومیت توسط گیاهان و قارچ های سمی

بر اساس آمار دریافتی از بیمارستان های مرجع، میزان مسمومیت در کشور در سال 1403، 0.7 درصد و در شش ماهه اول سال 1404، 1 درصد مسمومیت با گیاهان و قارچ های سمی بوده است.

در سال 1403 م بیشترین مسمومیت با قارچ سمی به ترتیب در شهرهای یزد، همدان، اردبیل، کردستان و مازندران است. در همان سال گزارش شد بیشترین مسمومیت با گیاهان سمی به ترتیب در شهرهای اصفهان، تهران، مشهد، یزد و اهواز است. گزارش شده است.

مسمومیت غذایی

بر اساس آمار دریافتی از بیمارستان های مرجع، میزان مسمومیت در کشور در سال 1403، 1.9 درصد و در شش ماهه اول سال 1404، 2.1 درصد بوده است.

در سال 1403 م بیشترین مسمومیت غذایی به ترتیب در شهرهای مازندران، یزد، کرمان، جیرفت و تبریز بوده است. گزارش شده است.

بررسی مسمومیت از نظر توزیع سنی

بر اساس آمار دریافتی از بیمارستان‌های مرجع مسمومیت‌های کشور، از نظر توزیع سنی بیماران مسموم، 90 درصد بزرگسالان و 10 درصد کودکان زیر 12 سال و 60 درصد بیماران مرد و 40 درصد زن بودند.

بیشترین مرگ و میر ناشی از مسمومیت در کشور ما در مردان اتفاق می افتد بر اساس آمار سازمان پزشکی قانونی کشور، متاسفانه ۷۸ درصد از مرگ‌های ناشی از مسمومیت در مردان و ۲۲ درصد در زنان رخ می‌دهد. 44 درصد مسمومیت ها عمدی و 56 درصد مسمومیت ها تصادفی است.