ایران با کسب رتبه دهم جهان در یونسکو، به جمع کشورهای پیشرو در حوزه میراث فرهنگی پیوست

تینو، فاطمه عباسی: این موفقیت با افزودن آثاری چون «هگمتانه» و «منظر فرهنگی دره خرم آباد» نه تنها یک عدد و رتبه است، بلکه تأییدی جهانی بر گستره وسیع و تنوع منحصر به فرد میراث فرهنگی و طبیعی این سرزمین است.

این موقعیت ایران را در کنار غول های تمدنی جهان مانند ایتالیا، چین و آلمان قرار می دهد و عمق و تنوع بی بدیل میراث آن را که از زیارتگاه هزار ساله چغازنبیل تا سازه های بدیع جنگل های آبی شوشتر و هیرکانی را شامل می شود، نشان می دهد. قرار گرفتن در این فهرست، علاوه بر افزایش اعتبار جهانی، وظیفه سنگینی بر عهده ما برای حفاظت و معرفی این گنجینه های انسانی به نسل های آینده می گذارد. گنجینه هایی که هر کدام فصلی از کتاب قطور تمدن بشری را روایت می کنند.

1. ایتالیا (61 اثر)

مهد امپراتوری روم و خاستگاه رنسانس؛ ایتالیا با گنجینه های بی شماری از هنر و معماری در صدر این فهرست قرار دارد. از ویرانه های باشکوه کولوسئوم و فروم رومی گرفته تا کلیساهای جامع فلورانس و کانال های رویایی ونیز، هر شهر ایتالیا یک موزه زنده است که داستان هنر غربی را روایت می کند.

• اولین اثر ضبط شده: نقاشی های صخره ای در والکامونیکا (1979)

2. چین (60 اثر)

سرزمین اژدها با تمدن چند هزار ساله ترکیبی شگفت انگیز از سنت و مدرنیته را به نمایش می گذارد. دیوار بزرگ چین، شهر ممنوعه پکن، ارتش سفالی و مناظر طبیعی کارست در جنوب این کشور تنها بخشی از میراث عظیم و متنوعی است که چین را به یکی از مهم ترین مقاصد فرهنگی جهان تبدیل کرده است.

• اولین آثار ضبط شده: دیوار بزرگ چین، کاخ های امپراتوری در پکن (شهر ممنوعه)، مقبره اولین امپراتور چین (ارتش سرامیک)، غارهای موگای، و محوطه انسانی پکن در ژوکودیان (همه در سال 1987)

3. آلمان (55 اثر)

آلمان؛ سرزمینی که در قلب اروپا واقع شده است، تاریخ پرتلاطم خود را در قالب کلیساهای باشکوه گوتیک، قلعه های قرون وسطایی و مراکز صنعتی تاریخی به جهانیان عرضه می کند. کلیسای جامع کلن، جزیره موزه در برلین و شهر تاریخی بامبرگ گواه قدرت فرهنگی و هنری این کشور در دوره های مختلف است.

• اولین اثر ضبط شده: کلیسای جامع آخن (1978)

4. فرانسه (54 اثر)

فرانسه، زادگاه روشنگری و هنر، به خاطر کاخ های مجلل، کلیساهای خیره کننده و شهرهای تاریخی اش شناخته شده است. از کاخ ورسای و کلیسای نوتردام در پاریس گرفته تا سواحل نرماندی و تاکستان های بورگوندی، هر گوشه از این کشور بازتابی از ظرافت، تاریخ و نفوذ فرهنگی عمیق فرانسه بر جهان است.

• اولین آثار ثبت شده: کلیسای جامع شارتر، مونت سن میشل، کاخ ورسای، کلیسای جامع Vezle و غارهای تزئین شده دره Vezre (همه در سال 1979)

5. اسپانیا (50 اثر)

اسپانیا، سرزمین تلاقی فرهنگ های اسلامی، مسیحی و یهودی، میراث منحصر به فردی دارد. از معماری شگفت انگیز الحمرا در گرانادا و مسجد-کلیسای جامع کوردوبا گرفته تا آثار معماری گائودی در بارسلون، اسپانیا روایتی چندلایه از تاریخ، هنر و همزیستی فرهنگ هاست که در معماری آن تجلی یافته است.

• اولین آثار ثبت شده: مسجد-کلیسای جامع کوردوبا، الحمرا، کلیسای جامع بورگوس، صومعه ال اسکوریال و آثار آنتونی گائودی (همه در سال 1984)

6. هند (44 اثر)

با تنوع فرهنگی، مذهبی و زبانی خیره کننده، شبه قاره هند مجموعه ای غنی از میراث جهانی را ارائه می دهد. تاج محل، نماد عشق ابدی، همراه با معابد غار آجانتا و الورا، قلعه های راجستان و پارک های ملی وسیع، تصویری جامع از تمدن عمیق و طبیعت بکر ارائه می دهد.

• اولین آثار ضبط شده: قلعه آگرا، غارهای آجانتا، غارهای الورا و تاج محل (همه در سال 1983)

7. مکزیک (36 اثر)

مکزیک، وارث تمدن های بزرگ پیش از کلمبیایی مانند مایاها و آزتک ها، گنجینه ای از شهرهای باستانی و مراکز تاریخی استعماری است. ویرانه های چیچن ایتزا و تئوتیواکان به همراه مراکز تاریخی رنگارنگ شهرهایی مانند مکزیکو سیتی و اوآخاکا، داستان پرشور تمدن های بومی و دوران استعمار را روایت می کنند.

• اولین آثار ضبط شده: سیان کان، پالنکوی ماقبل اسپانیایی، مرکز تاریخی مکزیکو سیتی و سوچیمیلکو، تئوتیواکان، مرکز تاریخی اوآخاکا و پوئبلا (همه در سال 1987)

8. بریتانیا (35 اثر)

از استون هنج اسرارآمیز گرفته تا برج لندن و شهر صنعتی سالتایر، بریتانیا سفری به گذشته از دوران ماقبل تاریخ تا انقلاب صنعتی ارائه می دهد. این جزیره با قلعه های تاریخی، کلیساهای باشکوه و مناظر طبیعی منحصر به فرد، نقشی کلیدی در تاریخ جهان داشته است و میراث آن گواه این مدعاست.

• اولین آثار ضبط شده: گذرگاه غول پیکر، قلعه و کلیسای جامع دورهام، پل آهنی، استون هنج، پارک رویال استادلی، برج لندن و سنت کیلدا (همه در سال 1986)

9. روسیه (33 اثر)

بزرگترین کشور جهان میراثی به وسعت تاریخ و جغرافیای خود دارد. از میدان سرخ و کرملین مسکو به عنوان قلب تپنده تاریخ سیاسی روسیه، تا مرکز تاریخی سنت پترزبورگ و کلیساهای چوبی جزیره کیژی، روسیه ترکیبی از شکوه معماری تزاری، هنر ارتدکس و طبیعت بکر سیبری را به نمایش می گذارد.

• اولین آثار ثبت شده: مرکز تاریخی سنت پترزبورگ، پوگوست کیژی، کرملین و میدان سرخ مسکو (همه در سال 1990)

10. ایران (29 اثر)

ایران، چهارراه تمدن‌های کهن و سرزمینی با قدمت هزاران ساله، حاوی آلبومی بی‌نظیر از میراث بشری است. این 29 اثر ثبت شده تنها فهرستی از ساختمان ها نیستند، بلکه روایتی پیوسته از نبوغ، هنر و سازگاری انسان با طبیعت در این فلات باستانی هستند. از زیگورات چغازنبیل به عنوان یکی از قدیمی ترین عبادتگاه های جهان و شهر سوخته به عنوان شاهدی بر تمدن پیشرفته در هزاره سوم پیش از میلاد تا شکوه امپراتوری هخامنشی در تخت جمشید و پاسارگاد، تاریخ ایران گشوده می شود.

این روایت با شاهکارهای معماری اسلامی در میدان نقش جهان و مسجد جامع اصفهان ادامه می یابد و با نبوغ مهندسی سازه های آبی شوشتر و قنات های ایرانی به اوج خود می رسد. این فهرست تنوع اقلیمی و فرهنگی ایران را نیز به نمایش می گذارد. از کویر لوت به عنوان یکی از گرم ترین نقاط روی زمین گرفته تا جنگل های سرسبز هیرکانی. کاروانسراهای ایران، راه آهن سراسری و منظر فرهنگی اورامانات نشان از تعامل انسان و طبیعت و تداوم حیات فرهنگی در این سرزمین دارد.

• اولین آثار ضبط شده: چغازنبیل، میدان نقش جهان، اصفهان و تخت جمشید (هر سه به طور همزمان در سال 1358)